Njeno pojavljivanje može da bude znak jednostavnih uzroka, ali i ozbiljnijih stanja kao što su Kronova bolest, ulcerativni kolitis ili sindrom iritabilnog creva (IBS).
Edukacija o tome kako prepoznati okidače, razlikovati povremene epizode od hroničnih problema i primijeniti jednostavne preventivne mjere može značajno da poboljša kvalitet života i smanji stres povezan sa svakodnevnim obrocima.
Koliko brzo može doći do dijareje nakon jela
Ako postoji trovanje hranom, dijareja može da se javi nekoliko sati ili nekoliko dana nakon konzumiranja kontaminirane hrane ili pića. Mnoge osobe sa hroničnim gastrointestinalnim problemima, poput IBS, doživljavaju dijareju odmah nakon obilnog obroka.
Vrijeme pojave dijareje nakon jela može da se razlikuje u zavisnosti od individualnih faktora i specifičnog uzroka dijareje.
Uzroci povremene dijareje nakon jela
Akutna – kratkotrajna dijareja nakon jela može da bude znak trovanja hranom, alergije na hranu ili intolerancije na hranu.
Bolesti prouzrokovane hranom
Konzumiranjem kontaminirane hrane ili vode mogu da se unesu štetne bakterije, virusi ili paraziti u digestivni sistem, što dovodi do dijareje.
Drugi simptomi trovanja hranom su:
Groznica
Mučnina i povraćanje
Grčevi ili bol u stomaku
U zavisnosti od vrste mikroorganizma, može da se iskusi dijareja i drugi simptomi trovanja hranom u roku od nekoliko sati ili nekoliko dana.
Intolerancija na hranu
Neki ljudi imaju poteškoće sa varenjem određene hrane zbog intolerancije na hranu.
Na primjer, intolerancija na laktozu predstavlja nemogućnost varenja laktoze, šećera koji se nalazi u mliječnim proizvodima, što može da dovede do dijareje. Simptomi intolerancije na hranu uključuju dijareju, nadimanje i gasove u stomaku.
Kod ljudi koji su osetljivi na gluten može da se javi dijareja i nakon konzumiranja hljeba ili drugih proizvoda koji sadrže gluten.
Alergije na hranu
Alergije na hranu javljaju se kada imunološki sistem reaguje na određenu hranu, često izazivajući dijareju i druge probavne smetnje. Ostali simptomi uključuju osip, oticanje ili teškoće sa disanjem.
Najčešći alergeni uključuju:
Mliječne proizvode
Jaja
Kikiriki
Školjke
Soju
Orašaste plodove
Pšenicu
Gastrointestinalni simptomi alergije na hranu, kao što su dijareja, grčevi u stomaku, mučnina i povraćanje, obično počinju unutar dva sata nakon jela.
Zašto se nekad redovno javlja dijareja nakon jela
Ukoliko se stalna javlja dijareja ili drugi probavni simptomi nakon jela, moguće je da postoji osnovno gastrointestinalno stanje.
Sindrom iritabilnog crijeva (IBS)
Sindrom iritabilnog creva (IBS) je hronično stanje koje izaziva razne probavne simptome, uključujući dijareju, bol u stomaku i nadutost. Određena hrana, stres i hormonski faktori mogu da pokrenu simptome IBS.
Ako je dijagnostikovan IBS sa dijarejom (IBS-D), može češće nego obično da se javlja labava, vodenasta stolica. Može teško da se kontroliše ili odlaže pražnjenje crijeva.
Simptomi IBS se često javljaju ubrzo nakon obilnog obroka ili kada je čovjek pod velikim stresom.
Kronova bolest
Kronova bolest je hronična inflamatorna bolest crijeva (IBD) koja prvenstveno pogađa gastrointestinalni trakt.
Simptomi Kronove bolesti mogu da se razlikuju po težini i mogu da uključuju bol u stomaku, dijareju, gubitak težine, umor i prisustvo krvi u stolici.
Neki ljudi sa Kronovom bolešću mogu da dožive dijareju ubrzo nakon obroka, dok drugi možda neće ni da primijete direktnu povezanost između ishrane i dijareje.
Ulcerativni colitis
Ulcerativni kolitis se karakteriše hroničnom upalom i ulceracijom – formiranjem čireva, duž unutrašnjeg sloja debelog crijeva.
Ulcerativni kolitis može da dovede do toga da se debelo crijevo prazni češće nego inače, a u nekim slučajevima to može da se desi ubrzo nakon obroka, prenosi Health.
Upala u crijevu može da poveća brzinu kretanja sadržaja kroz crijeva. To može da doprinese hitnosti i učestalosti pražnjenja crijeva, uključujući epizode dijareje.
Kako spriječiti dijareju nakon jela
Pomoću nekoliko koraka može da se smanji rizik od dijareje nakon jela:
Izbjegavanje kontaminirane ili rizične hrane: Sirova ili nedovoljno termički obrađena hrana može da sadrži štetne bakterije, zato je važno pridržavanje pravila higijene i sigurnog rukovanja hranom.
Obraćanje pažnje na intolerancije i alergije na hranu: Osobe sa intolerancijom ili alergijom na određene namirnice treba da izbegavaju hranu koja izaziva neželjene reakcije.
Postepeno uvođenje nove hrane: Nove ili nepoznate namirnice, posebno one koje mogu da izazovu probavne smetnje, uvode se postepeno kako bi mogla da se prati reakciju organizma i prepoznaju mogući okidače.
Praktikovanje dobre higijene hrane: Pravilna obrada, čuvanje i priprema hrane smanjuju rizik od bolesti izazvanih hranom. Temeljno pranje ruku, kuvanje hrane na odgovarajućim temperaturama i čuvanje lako kvarljivih namirnica u frižideru ključni su za sigurnu ishranu.
Kada se obratiti ljekaru
Ako se primijeti bilo koji od sljedećih ozbiljnih simptoma, odmah treba da se ode kod ljekara:
Dijareja sa krvlju
Dehidracija, uključujući simptome kao što su suvoća usta i grla, vrtoglavica i smanjena količina urina
Dijareja praćena temperaturom većom od 38,9 stepeni.
Dijareja koja traje duže od tri dana bez znakova poboljšanja
Prekomjerno povraćanje koje onemogućava zadržavanje tečnosti, što može da dovede do dehidracije
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.