Naučnici još pokušavaju da utvrde šta je dovelo do ove promjene.
Još šezdesetih godina 19. vijeka njemački ljekar Karl Vunderlih sproveo je jedno od najobimnijih istraživanja tjelesne temperature tog vremena. Tokom 15 godina prikupio je više od milion mjerenja kod oko 25.000 pacijenata i zaključio da prosječna temperatura zdravog odraslog čovjeka iznosi 37 stepeni.
Njegov rezultat postao je medicinski standard koji se koristi i danas. Međutim, savremena istraživanja pokazuju da se ljudsko tijelo tokom posljednjih vijek i po postepeno hladilo, piše Bi-bi-si.
Tim naučnika predvođen Džuli Parsonet sa Univerziteta Stanford analizirao je podatke o temperaturi gotovo 190.000 ljudi u SAD, prikupljene u periodu od 1862. do 2017. godine.
Rezultati su pokazali da je prosječna temperatura odraslih danas bliža 36,39 stepeni Celzijusa.
Sličan trend primećen je i kod naroda Tsimane, polunomadske zajednice koja živi u amazonskoj prašumi.
Njihova prosječna tjelesna temperatura, koja je početkom dvehiljaditih iznosila oko 37 stepeni, do 2018. godine pala je na približno 36,5 stepeni.
Zdraviji život možda je jedan od razloga
Naučnici smatraju da bi jedan od razloga za pad prosječne tjelesne temperature mogao da bude bolji kvalitet života i opšte zdravstveno stanje stanovništva.
U 19. vijeku ljudi su mnogo češće patili od tuberkuloze, dizenterije, infekcija i drugih bolesti. Imunološki sistem trošio je više energije boreći se protiv infekcija, a samim tim proizvodio i više toplote.
Danas su vakcinacija, bolja higijena, kvalitetnija zdravstvena zaštita i dostupnost antibiotika značajno smanjili učestalost mnogih zaraznih bolesti.
Promijenili su se i uslovi života. Klimatizacija i grijanje omogućavaju ljudima da veći dio dana provode u prostoru sa prijatnom temperaturom. Zbog toga organizam ne mora da troši toliko energije na održavanje tjelesne toplote.
Da li je prvobitno mjerenje bilo pogrešno?
Ipak, ne slažu se svi naučnici da je promjena ljudske biologije jedino objašnjenje.
Filip Makovjak, istoričar medicine i stručnjak za zarazne bolesti sa Univerziteta Merilend, ukazuje na mogućnost da su prvobitna mjerenja bila neprecizna.
On je, prilikom analize jednog Vunderlihovog staklenog termometra, primijetio da je instrument bio kalibrisan približno dva stepena više u odnosu na savremene termometre.
Osim toga, mjerenja su se obavljala ispod pazuha, dok se danas često koristi mjerenje u ustima. Tadašnji termometri bili su dugački i bilo je potrebno i do 15 ili 20 minuta da se temperatura pravilno očita.
Međutim, istraživanje podataka o američkim vojnim veteranima, prikupljenih između 1862. i 1930. godine, pokazalo je da su ljudi rođeni ranije zaista imali višu prosječnu temperaturu od onih rođenih kasnije. To ukazuje da razlika nije posljedica samo promjena u mjernim instrumentima.
Šta sve utiče na tjelesnu temperaturu?
Na tjelesnu temperaturu utiče više faktora, a 37 stepeni ne predstavlja univerzalnu vrijednost za svakog čovjeka.
Starost: Starije osobe uglavnom imaju nižu tjelesnu temperaturu zbog usporavanja metabolizma i smanjene fizičke aktivnosti.
Pol: Žene u prosjeku imaju nešto višu tjelesnu temperaturu od muškaraca, mada naučnici još nemaju potpuno objašnjenje za ovu razliku.
Doba dana: Temperatura je najniža u ranim jutarnjim satima, između tri i pet časova, a najviša uglavnom između 16 i 18 časova.
Visina i tjelesna masa: Više osobe mogu imati nešto nižu temperaturu zbog većeg gubitka toplote preko površine tijela, dok veća tjelesna masa može blago da je poveća.
Da li 37 stepeni više nije normalna temperatura?
Sve više stručnjaka smatra da bi medicinske smernice trebalo prilagoditi savremenim podacima. Pojedini medicinski priručnici i baze podataka već uzimaju u obzir da normalna tjelesna temperatura može biti niža od tradicionalnih 37 stepeni.
Ipak, ljekari upozoravaju da se ne treba previše oslanjati na jednu brojčanu vrijednost. Temperatura od 36,99 stepeni nije suštinski drugačija od 37,01 stepen.
Kod odraslih osoba temperatura niža od 35 ili viša od 40 stepeni može ukazivati na ozbiljan zdravstveni problem i zahtijeva posebnu pažnju, prenosi ATV.
Naučnici ističu da su potrebna dodatna istraživanja kako bi se utvrdilo koliko su promjene u ljudskom zdravlju, načinu života i uslovima okruženja uticale na postepeno smanjenje prosječne tjelesne temperature.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.