Obično je to koža na rukama, vratu ili nogama, ali koža nije jedini dio tijela koji može da svrbi. Nekada se svrab osjeti i u plućima, a stručnjaci objavšnjavaju da je to najverovatnije zbog upale i iritacije.
Najvjerovatniji uzroci su alergije, astma, zagađenje i drugi iritanti u vazduhu ili neka vrsta infekcije.
– Svrab u plućima nije medicinska dijagnoza ili čak termin koji bi ljekar vjerovatno koristio – kaže dr Tanja Lejdlou, vanredni profesor medicine i šef odjeljenja za klinička i translaciona istraživanja alergija na Medicinskom fakultetu Harvard u Kembridžu.
Pluća ne mogu da osjete svrab na isti način kao, recimo, koža, zbog vrsta nervnih ćelija i receptora na njihovim površinama.
– Ali, moguće je osjetiti golicanje ili grebanje u grudima i respiratornom traktu, što je najvjerovatnije reakcija na upalu izazvanu nekom supstancom koju ste udahnuli, poput čestica prašine ili hemikalija. U tom scenariju, pacijent bi mogao da koristi termin svrab da bi opisao reakciju na iritaciju pluća koja ga tjera da kaže: “Osjećam se kao da me pluća svrabe” – objašnjava da Lejdlou.
Šta uzrokuje svrab u plućima
– Svrab je osjećaj koji mogu izazvati mnogi stimulusi. Osjećate ga kada vaši neuroni – nervne ćelije, koji se nalaze po tijelu, detektuju iritirajuće supstance i percipiraju rezultujući osjećaj kao svrab – kaže dr Kristofer Rajli, profesor i direktor Centra za ljudsku toksikologiju na Univerzitetu Juta u Solt Lejk Sitiju za Health Central.
Iritanti pluća koji izazivaju svrab spadaju u tri opšte kategorije – ekološke, medicinske i psihološke.
Okidači okoline
Faktori u okruženju koji mogu iritirati pluća, su:
hemijska para,
dim od vatre,
plijesan i drugi alergeni,
zagađenje,
duvanski dim.
Medicinski okidači
Medicinsko stanje koje pogađa pluća može izazvati upalu ovih organa, stimulišući završetke nervnih ćelija i stvarajući osjećaj svraba, prenosi Blic.
Uobičajene bolesti pluća koje ovo mogu da izazovu su:
astma,
bronhitis,
hronična opstruktivna bolest pluća (HOBP),
infekcije pluća poput upale pluća.
Pored toga, postoje lijekovi koji mogu iritirati pluća, a među njima su:
antibiotici,
lijekovi za hemoterapiju,
lijekovi za srce.
Psihološki okidači
Stres, bijes i druge jake emocije mogu imati široko rasprostranjene posljedice po tijelo, uključujući i pluća, navode u Američkom psihološkom udruženju.
Pod stresom, mišići se napinju. Kako se mišići oko disajnih puteva kontrahuju, oni sužavaju ove prolaze i propuštaju manje vazduha. Zato se može brže disati i osjećati nedostatak daha, a kod nekih ljudi, ovo se može pretvoriti u osjećaj golicanja ili svraba.
Simptomi koji prate svrab u plućima
Kad svrbe pluća, u većini slučajeva to nije jedini simptom, a koji će se još simptomi pojaviti zavisi od toga šta uzrokuje iritaciju pluća.
Ako je, na primjer, astma uzrok, vjerovatno će se javiti i zviždanje pri izdisaju a ponekad i pri udisaju. Kratak dah i kašalj su drugi mogući simptomi astme.
U slučaju alergija mogu da se jave i:
vodenaste i oči koje svrbe,
osip,
curenje iz nosa,
oticanje usana, očiju ili grla,
kratak dah,
kijanje,
stezanje u grlu ili grudima,
povraćanje, dijareja,
zviždanje.
Neki od ovih simptoma, poput hripanja, otoka lica i stezanja u grudima, mogu biti znaci veoma ozbiljne alergijske reakcije – anafilaksa, koja zahtijeva hitnu medicinsku pomoć.
U slučaju respiratornih infekcija poput prehlade, bronhitisa ili upale pluća, od simptoma mogu da se jave i:
kašalj,
groznica,
curenje iz nosa,
bol u grlu,
otečene žlezde,
umor.
Liječenje svraba u plućima
Liječenje svraba u plućima počinje otkrivanjem šta uzrokuje ovaj osjećaj, a zatim liječenjem uzroka.
Ako su uzrok alergije, rade se analize krvi ili kožni testovi kako bi se identifikovali i izbjegavali okidači, koji mogu biti buđ, prašina, perut kućnih ljubimaca.
– Ljekar može da preporuči i antihistaminike za smirivanje preaktivnog imunog sistema i/ili lijek za ublažavanje upale pluća – kaže Rajli
I liječenje astme počinje izbjegavanjem okidača, a često je uključena i kombinacija jednog ili više lijekova za dugotrajnu kontrolu astme kako bi se spriječili napadi astme i inhalatori za brzo olakšanje kako bi se zaustavili svi napadi.
Infekcija pluća izazvana virusom trebalo bi da prođe sama od sebe u roku od nedjelju ili dvije. Može da se ubrza oporavak odmaranjem i unosom više tečnosti, kao i lijekovima protiv bolova i drugim lijekovima koji se izdaju bez recepta poput sirupa protiv kašlja. U slučaju nekih virusnih infekcija, poput gripa i COVID-19, može se propisati i antivirusni lijek.
Ako je infekcija bakterijska, kao što je bakterijska upala pluća, možda će biti potreban antibiotik.
Kada se treba obratiti ljekaru zbog svraba u plućima
– Ako vas svrbe pluća i imate problema sa disanjem, kao što je otežano disanje, trebalo bi da posjetite ljekara – kaže dr Norman Edelman, pulmolog, profesor interne medicine i glavni član Programa za javno zdravlje na Univerzitetu Stoni Bruk u Njujorku.
Najprije treba otići kod ljekara opšte prakse, a ako oni ne mogu da shvate šta se dešava, trebalo bi pacijenta da upute specijalisti za pluća.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.