Odgovor:
Anksioznost sama po sebi nije bolest organa, već način na koji mozak i tijelo reaguju na stres. Može da se pojavi kod fizički zdravih ljudi, ali i kao prateći simptom kod nekih hormonskih i infektivnih stanja.
Hormoni i anksioznost
Hormonalni poremećaji ponekad mogu uticati na raspoloženje, san i osjećaj napetosti. Najčešće su povezani sa štitnom žlijezdom i polnim hormonima. Kod smanjene funkcije štitne žlijezde (hipotireoze) mogu se javiti umor, tuga, bezvoljnost i usporenost. Kod pojačanog rada štitne žlijezde (hipertireoze) česti su ubrzan rad srca, drhtavica, osjećaj nervoze i nemira koji liče na anksioznost. Kod žena, promjene hormona u perimenopauzi i menopauzi takođe mogu izazvati napetost, nesanicu i osjećaj unutrašnjeg nemira.
Dakle, hormoni mogu imati uticaj, ali ne stvaraju anksioznost sami po sebi. Oni je mogu pojačati ili olakšati ispoljavanje već postojeće psihičke napetosti. Zbog toga je kod svake sumnje potrebno uraditi laboratorijske analize — TSH, T3, T4, polne hormone i kortizol — da bi se utvrdilo postoji li fiziološki uzrok koji doprinosi osjećaju nervoze.
Streptokok i anksioznost
Infekcija streptokokom u grlu ne izaziva anksioznost direktno. Međutim, moguće je da osoba nakon infekcije postane uplašena, osjeti nesigurnost ili preuveličava tjelesne simptome zbog brige da se bolest ne pogorša. Taj mehanizam straha može dovesti do psihičke napetosti, ubrzanog pulsa i nelagodnosti, što osoba može doživjeti kao “anksioznost od streptokoka”. To je reakcija na brigu, a ne posljedica samog bakterijskog procesa.
Kod djece postoji rijedak sindrom nazvan PANDAS (povezanost streptokokne infekcije sa neuropsihijatrijskim simptomima poput opsesivno-kompulzivnog ponašanja i tikova), ali on se ne odnosi na klasične anksiozne poremećaje i javlja se u izuzetno malom broju slučajeva.
U većini slučajeva, anksioznost ne potiče od streptokoka niti od “poremećenih hormona”, već od dugotrajnog stresa, genetske sklonosti, psiholoških faktora i načina na koji organizam reaguje na opterećenje. Ako postoji sumnja na fiziološki uzrok, potrebno je uraditi osnovne hormonske analize i pregled kod psihijatra. Ako su nalazi uredni, anksioznost se tretira psihoterapijom, tehnikama disanja i, po potrebi, lijekovima koji vraćaju ravnotežu u nervnom sistemu.
U praksi, ono što pacijenti često opisuju kao “hormonsku anksioznost” ili “anksioznost od infekcije” najčešće je zapravo strah koji je povezan sa osjećajem nesigurnosti i zabrinutošću za zdravlje, a ne direktna posljedica promjene u hormonima ili bakterijskoj infekciji..
Srdačno,mr sci dr med Aleksandar Pejić
Pratite nas u serijalu “Zdravlje prije svega” i iskoristite priliku da dobijete stručne savjete i korisne odgovore direktno od psihijatrom.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.